محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )
127
قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )
حنطه يعنى گندم و گهون حار رطب است در درجه اول / باقلا و قيل معتدل يابس بارد يابسست در درجه اول / سمسم يعنى كنجد و تل حار ملينست در درجه اول شعير يعنى جو بارد رطب است در درجه اول و اين كمتر غذا است از گندم / حلبه ترهايست معروف بهندى ميتهى حار است اول و يابسست در درجه دوم / خشخاش بارد است در اول يابس در درجه دوم جاورس يعنى گاورس و باجره بارد يابس است در درجه دوم / ماش يعنى مشنك و مونگ بارد رطب است در درجه اوّل / بذر الكتان يعنى السى حار ملين است حمّص يعنى نخود و چنا حار رطب است در درجهء اول / لوبيا حار رطب است / شهدانج يعنى شهدانه و بهنگ حار يابس است در درجه دوم عدس يعنى نسك و مسور بارد است در اول و يابسست در درجه دوم / ارز يعنى برنج و چانول قابض است در اول و يابس است در درجه دوم - فصل دويمين در لحوم و بيض يعنى گوشتها و تخم مرغان - لحم الغنم يعنى گوشت بز و بكريكا گوشت حار رطب است - ماخلا التيس يعنى بزى كه مىگايد و ابستن مىسازد ماده را پس آن بارد يابس است -